Tildoeken en lichaamsondersteuning

Welke lichaamsondersteuning past aan een plafondlift?

2-punts draagjuk

De eerste plafondliften werden vaak geleverd met een 2-punts draagjuk voor toepassing met een tildoek. Het lijkt op een kledinghanger: aan de uiteinden haak je de lussen van het tildoek vast. De draagjukken zijn vaak gebogen als een halve maan. Daardoor heb je meer hoofdruimte en stoot je je hoofd niet snel. Het systeem voelt compact en makkelijk aan. Tildoeken met lussen zijn bovendien universeel, waardoor ze passen op bijna elk merk draagjuk met aanhaakpunten voor lussen.

4-Punts draagjuk

Om het comfort verder te vergroten is later het 4-punts draagjuk ontwikkeld. Hierbij staan de bevestigingspunten voor schouders en benen verder uit elkaar, waardoor je prettiger en stabieler zit. Ook dit juk heeft vaak een gebogen vorm voor extra hoofdruimte. Het 4-punts draagjuk is tegenwoordig de meest gebruikte variant. Met een tildoek met lussen kun je zowel van zit naar zit als van lig naar zit worden getild. Door simpelweg de juiste lus te kiezen, wordt de houding aangepast naar wat het meest comfortabel is.

Balans of kanteljuk

Met de ontwikkeling van tildoeken met clips kwamen ook de kanteljukken op de markt. Het voordeel van een kanteljuk is dat je houding in het tildoek tijdens het tillen kan worden aangepast. Zo kun je liggend worden opgetild en onderweg in een zitpositie worden geplaatst, of juist vanuit een onderuitgezakte houding op het toilet weer netjes recht in de rolstoel worden gezet.

Omdat het kanteljuk dichter bij je lichaam zit, werken tildoeken hier met korte clips in plaats van lussen. Die clips klik je vast op kleine “paddenstoeltjes” aan het kanteljuk. Veel merken hebben extra veiligheidsopties, zoals een hoorbare klik of een kleurmarkering, zodat je direct ziet dat de clip goed vastzit aan de “paddenstoel”. Net als bij een tildoek met lussen geldt: controleer altijd zelf of het tildoek goed is aangehaakt en de clips vastzitten. Bij veiligheid is het altijd check en dubbelcheck.

Tildoeken (tilmatten) met lussen en met clips

Een tildoek (ook wel tilmat of tilband genoemd) is een onmisbaar onderdeel bij het gebruik van een plafondlift. Het tildoek ondersteunt het lichaam tijdens de transfer en bepaalt voor een groot deel het comfort en de veiligheid. Er bestaan twee hoofdtypen: tildoeken met lussen en tildoeken met clips.

Beide systemen werken goed, mits ze gebruikt worden zoals bedoeld. Daarnaast hangt de keuze ook af van het tilsysteem dat je gebruikt. Een draagjuk werkt uitsluitend met tildoeken met lussen, terwijl een kanteljuk juist is ontworpen voor tildoeken met clips.

Daarbij is het goed om te weten dat tildoeken bestaan in veel varianten. Ze verschillen in stof, model en toepassing. Er zijn bijvoorbeeld tildoeken voor dagelijks gebruik, speciale toilettildoeken, lig- en coconmodellen of tildoeken met extra ondersteuning. De materiaalkeuze kan variëren van ademende stoffen tot waterbestendige uitvoeringen, afhankelijk van de situatie waarin het tildoek wordt gebruikt.

Tildoeken met lussen

Tildoeken met lussen worden bevestigd aan een draagjuk. Aan de uiteinden van het tildoek zitten stevige lussen die je eenvoudig aan de haken van het juk kunt hangen. Door een andere lus te kiezen, bepaal je of iemand rechtop, iets achterover of juist liggend wordt getild. Dat maakt dit systeem heel flexibel in het dagelijks gebruik. Tildoeken met lussen passen op bijna elk merk draagjuk, waardoor ze breed inzetbaar zijn. Ze zijn vaak wat goedkoper en eenvoudig in onderhoud.

Tildoeken met clips

Tildoeken met clips werken in combinatie met een kanteljuk. In plaats van lussen gebruik je korte clips die je vastklikt op zogenaamde “paddenstoeltjes” aan het juk. Het voordeel hiervan is dat je tijdens de transfer de houding van de gebruiker makkelijk kunt aanpassen, bijvoorbeeld van lig naar zit. Clips geven vaak een extra signaal, zoals een klikgeluid of een kleurmarkering, zodat je zeker weet dat ze goed vastzitten. Dit maakt het systeem erg gebruiksvriendelijk en veilig.

Wat is beter: kanteljuk of draagjuk?

Of een kanteljuk met clips of een draagjuk met lussen beter is, valt niet in het algemeen te zeggen. Beide methodes werken goed, mits ze juist worden gebruikt.

Een draagjuk met lussen is vaak goedkoper, eenvoudiger en minder storingsgevoelig. Een kanteljuk is meestal elektrisch kantelbaar en dus duurder, gevoeliger voor storingen, maar zorgt er wel voor dat zorgverleners je gemakkelijker en nauwkeuriger kunnen positioneren in bed, toilet of rolstoel.

In de praktijk zie je dat veel instellingen standaard een kanteljuk gebruiken. Dan kan het voor thuis handig zijn om dezelfde methode te kiezen, zodat dezelfde tildoeken met clips op beide locaties te gebruiken zijn. Eén tildoek gebruiken voor zowel een draagjuk met lussen als een kanteljuk met clips is lastig. De pasvorm van beide is namelijk erg verschillend, een beetje zoals het verschil tussen een dames- en een herenbroek. Gebruik ze daarom liever niet door elkaar. Het tildoek en het juk moeten dus altijd goed bij elkaar passen.

Onbekend begrip? Bekijk de woordenlijst.

Geschreven door specialisten in tilsystemen en plafondliften. Laatst bijgewerkt: oktober 2026.